Na ten moment czekaliście aż 9 miesięcy. Jednak im bliżej porodu, tym większy staje się wasz niepokój. Skąd wiadomo, że to już? Na co zwracać uwagę? Czy zdążymy dojechać do szpitala? Lista pytań z każdym dniem staje się coraz dłuższa.

Konsultacja: Ewelina Rusinek położna ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie.

Wraz ze zbliżającym się terminem porodu organizm mamy i dziecka powoli przygotowuje się do tego wydarzenia. Zwykle około 2 tygodni przed terminem u kobiet, które rodzą po raz pierwszy, następuje obniżenie dna macicy. U wieloródek staje się to zwykle na kilka dni przed porodem. Symptomy są dość łatwe do rozpoznania – możesz czuć m.in. potrzebę częstszego oddawania moczu ze względu na większy ucisk na pęcherz moczowy.

Zwiastuny porodu
Tydzień lub kilka dni przed porodem zwykle odchodzi czop śluzowy (jest to galaretowata substancja o zabarwieniu brązowym lub jasnoróżowym). Bywa też, że zdarza się to kilka godzin przed rozwiązaniem, a czasem nawet podczas trwania akcji porodowej. Jest to sygnał, który świadczy o dojrzewaniu szyjki macicy. Jeżeli nie towarzyszą temu regularne skurcze lub odpłynięcie wód płodowych, to znak, że na wizytę w szpitalu jest jeszcze czas. Innym symptomem zbliżającego się porodu są też tzw. skurcze przepowiadające. Zwykle występują wieczorem lub w nocy, są nieregularne, a ich nasilenie jest różne. Najczęściej ustępują podczas relaksacyjnej kąpieli lub snu.

Kiedy do szpitala?
Skurcze przepowiadające zostaną zastąpione skurczami porodowymi. Zazwyczaj występują regularnie, co 5–7 minut w przypadku pierwszego porodu, a jeżeli jest on kolejny – co 10 minut. Ich pojawienie się to znak, że nadszedł czas, aby zgłosić się do szpitala. Do szpitala powinnaś udać się również wtedy, gdy poczujesz, że odeszły wody płodowe. Może się zdarzyć tak, że od razu odpłynie większość płynu – ok. 1000 ml – lub będzie sączył się stopniowo. Do szpitala zgłoś się również wtedy, gdy jakakolwiek sytuacja wzbudzi twój niepokój – np. zauważysz krwawienie.

1 krok – Izba Przyjęć
Po wejściu na Izbę Przyjęć położna na początku zapyta cię o powód przybycia. Poprosi też o niezbędne dokumenty – jednym z najważniejszych poza kartą ciąży jest oryginalny wynik grupy krwi. Następnie wykona zapis KTG, który wstępnie pokaże, czy występują skurcze macicy, oraz pomoże ocenić dobrostan dziecka na podstawie jego akcji serca. Aby rozpoznać rozpoczynający się poród, badanie przeprowadzi lekarz ginekolog, który wykona również USG. Następnie położna bądź ratownik medyczny zaprowadzi cię na salę porodową, gdzie przywitasz na świecie swojego maluszka.

Sala Porodowa
Położna, przyjmując cię na trakcie porodowym, na początku wypełni potrzebne dokumenty, a później założy wkłucie do żyły i pobierze potrzebne badania – morfologię oraz układ krzepnięcia. To dla taty chcącego uczestniczyć w porodzie idealny czas, aby przebrać się w specjalny strój, który jest niezbędny do wejścia na salę porodową. W ciągu dnia może go kupić w Sklepie Medycznym PRO-FAMILIA, a nocą na Izbie Przyjęć.

4 fazy porodu
Poród naturalny to najbezpieczniejszy i najmniej inwazyjny sposób zakończenia ciąży dla mamy i dziecka. Poród, który został podzielony na cztery fazy, rozpoczyna się z chwilą, gdy pojawiają się regularne skurcze porodowe, i trwa do ostatecznego rozwarcia szyjki macicy, które mierzy ok. 10 cm. Może trwać od kilku do nawet kilkunastu godzin. W tym czasie twój maluch wykona wiele zwrotów, aby przedostać się przez ciasny kanał rodny. Pomożesz mu w tych działaniach, wydzielając coraz więcej oksytocyny – hormonu wywołującego skurcze macicy, zwanego inaczej hormonem miłości, przytulania. Na jego wydzielanie ma również wpływ obecność i dotyk bliskiej osoby. Dzięki tym skurczom, które z czasem stają się coraz mocniejsze, szyjka macicy rozszerza się aż do całkowitego rozwarcia. Podczas wszystkich etapów porodu bardzo ważna jest twoja współpraca z położną, która poprowadzi cię przez cały ten czas, wspierając cię i będąc blisko ciebie.

Zaczynamy
Na sali porodowej położna na początku wykona lewatywę. Nie jest to obowiązkowa czynność, jednak jej wykonanie jest zalecane, ponieważ znacznie wpływa na twój komfort podczas porodu. Następnie zostanie wykonany zapis KTG, który już do końca porodu będzie powtarzany regularnie co 1–2 godziny lub częściej, w zależności od sytuacji położniczej i zaawansowania porodu. Położna wykona też badanie wewnętrze, które pomoże jej określić, na jakim etapie jest poród, oceni między innymi zaawansowanie główki w kanale rodnym i rozwarcie szyjki macicy. Jeżeli rozwarcie wynosi 5–6 centymetrów, skurcze są regularne, a ból cię przerasta, możesz poprosić o wykonanie znieczulenia ze‑wnątrzoponowego, które znosi ból w trakcie porodu. Decyzję o jego wykonaniu podejmie lekarz ginekolog z położną prowadzącą poród oraz lekarz anestezjolog. Bardzo ważna dla szybszego przebiegu okresu rozwierania jest twoja aktywność, poruszanie się. Podczas tego etapu stosowane są różne niefarmakologiczne sposoby łagodzenia bólu, jak np. masaż, pozycje z użyciem worków sako, piłki, materacy i drabinek, w które wyposażone są wszystkie sale porodowe w szpitalu PRO-FAMILIA. Pomocny jest również prysznic, który działa rozluźniająco i częściowo zmniejsza ból.

Druga faza – wielki finał
Twoja szyjka macicy jest maksymalnie rozwarta, maluch ma otwartą drogę do wyjścia na świat. Przed tobą finał! Drugi etap rozpoczyna się z chwilą całkowitego rozwarcia szyjki macicy, a kończy urodzeniem noworodka. Maluchowi pomagasz przyjść na świat silnymi skurczami macicy oraz wykonywaniem tzw. parć, których nauczy cię położna. Ważne są też głębokie, efektywne oddechy wykonywane pomiędzy nimi. Nad prawidłowością ich wykonania będzie czuwać położna, która bezpiecznie przeprowadzi cię przez ten etap. Zaufaj jej. Jest na sali porodowej po to, aby ci pomóc.

Czas porodu
Gdy nadejdzie czas porodu, w trakcie rodzenia się główki dziecka położna oceni po elastyczności tkanek krocza, czy będzie możliwość urodzenia bez jego nacięcia, czy też zabieg będzie konieczny, aby uniknąć niekontrolowanego pęknięcia. Jego wykonanie polega na niewielkim nacięciu i przeprowadzane jest na szczycie skurczu w momencie maksymalnego napięcia krocza, dlatego zabieg jest bezbolesny i nie powinnaś się niczego obawiać. Po zakończeniu porodu lekarz zszywa krocze w znieczuleniu miejscowym, co daje możliwość prawidłowego i szybkiego gojenia się rany. Używane są do tego szwy rozpuszczalne, dlatego ich ściąganie nie jest konieczne.

Jesteście już razem
Po wielu godzinach zmagań następuje ten magiczny moment. Słyszysz krzyk swojego długo wyczekiwanego maleństwa, które tuż po zakończeniu porodu położna układa w twoich ramionach. Położna lub dzielny tato przecina pępowinę. Już po wszystkim, jesteście razem. Położna neonatologiczna zważy i zmierzy malucha, by za chwilę z powrotem ułożyć go w twoich ramionach. W tym czasie następuje również III faza porodu, czyli odklejenie i urodzenie łożyska. Wbrew częstym obawom mam nie jest to bolesny proces.

Pierwsze chwile
Ostatnia faza porodu to pierwsze dwie godziny po porodzie, kiedy pozostajesz pod obserwacją położnej w sali porodowej. Jeżeli stan dziecka jest dobry, jest ono cały czas z tobą. Macie czas, aby się poznać. To również idealny moment na pierwsze karmienie. Przez cały czas twój partner może być blisko, dzieląc z tobą te niezwykłe chwile.

Tekst: Dominika Czapkowska

Konsultacja: Ewelina Rusinek, położna ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie

Kiedy udać się do szpitala?
– Kiedy będziesz odczuwać regularną czynność skurczową macicy co 5–7 minut. W przypadku wieloródek skurcze mogą pojawiać się co 10 minut.
– Kiedy odpłyną wody płodowe.
– Jeżeli zaniepokoi cię jakaś sytuacja – np. wystąpi krwawienie lub nie będziesz czuła ruchów dziecka.
– Jeśli od wyznaczonego terminu minęło 7 dni, a wciąż nic się nie dzieje.

Szkoła Rodzenia daje fory! Na zajęciach, które prowadzą świetnie wyszkolone położne, przygotujesz się do porodu, nauczysz się jak rozpoznać jego początki i potrenujesz różne pozycje rodzenia. W Szpitalu Specjalistycznym PRO-FAMILIA w Rzeszowie działają dwie Szkoły Rodzenia. 1 – zajęcia odbywają się w poniedziałek, wtorek i czwartek. Zapisy: Barbara Woźniak – 664 476 737. 2 – zajęcia odbywają się w środę i piątek. Zapisy: Katarzyna Lew – 609 922 020.