Bardzo często, gdy młoda para decyduje się na powiększenie rodziny, nie bierze pod uwagę faktu, że może spotkać się z problemami związanymi z poczęciem dziecka. Na początku pojawia się zaskoczenie, które wraz kolejnymi próbami przeradza się w złość, żal, a czasem nawet depresję. Kto jest temu winien? Jak poradzić sobie z takim problemem?

Zaczniemy od wyjaśnienia pojęć bezpłodności i niepłodności, ponieważ bywają one mylone. Niepłodność jest to stan, w którym zachodzi niemożność zajścia w ciążę pomimo 12-miesięcznego współżycia seksualnego z częstotliwością około 4 stosunków tygodniowo, bez stosowania jakichkolwiek środków antykoncepcyjnych. Szacuje się, że problem ten dotyczy 15% par w wieku reprodukcyjnym. W odróżnieniu od niepłodności, bezpłodność to trwała niemożność posiadania potomstwa, np. z powodu braku jajników u kobiet lub jąder u mężczyzn.

W naszym społeczeństwie panuje mylne przekonanie, iż kobiety są winne temu, że ciąża się nie pojawia. Tak naprawdę przyczyna niepłodności leży w około 35% po stronie kobiety i 35% po stronie mężczyzny, natomiast za 10% odpowiadają oboje. W około 20% przypadków nie daje się określić jednoznacznej przyczyny. Na świecie problem niepłodności staje się coraz większy, dlatego Światowa Organizacja Zdrowia wpisała niepłodność na listę chorób cywilizacyjnych.

Czynniki zależne od mężczyzny to najczęściej spadek możliwości zapłodnienia spowodowany: chorobami ogólnoustrojowymi, chorobami jąder, zaburzeniami genetycznymi, ale też nieprawidłową budową, liczbą i ruchliwością plemników. Czynniki zależne od kobiety są podobne jak u mężczyzn, z tym że zamiast chorób jąder mogą występować choroby: jajników, jajowodów, macicy, pochwy, a także zaburzenia hormonalne, immunologiczne. Często dochodzi także do nieprawidłowego zachowania się plemników w śluzie szyjki macicy, co można uznać za problem zarówno ze strony mężczyzny, jak i kobiety.

Zdrowe odżywianie

Według WHO „zdrowie matki, a także sposób odżywiania kobiety w okresie poprzedzającym ciążę i podczas jej trwania oraz sposób odżywiania niemowlęcia są ważne dla zapobiegania chorobom cywilizacyjnym w ciągu całego późniejszego życia człowieka”. Widzimy więc, że odpowiednie odżywianie jest nie do przecenienia, ponieważ pomaga utrzymać zdrową ciążę, urodzić dziecko, ale co najważniejsze – pomaga doprowadzić do zapłodnienia! Poniżej podajemy kilka podstawowych zasad, do których powinny stosować się kobiety planujące ciążę. Oczywiście z części z nich powinni korzystać także mężczyźni!

Suplementacyjne wsparcie

Jak widzicie, na płodność mają wpływ przeróżne czynniki, od środowiskowych do żywieniowych. Wiemy już, że bardzo cenne w okresie planowania ciąży są m.in. kwas foliowy, żelazo, czy kwasy tłuszczowe omega-3. Okazuje się, że duże znaczenie ma również suplementacja selenem. Jest ona szczególnie ważna u mężczyzn, ponieważ w ich narządach reprodukcyjnych znajdują się duże jego ilości. Selenoproteina, występująca w otoczce mitochondriów plemników, zapewnia ich stabilność.

Duża ilość badań wykazała również, że bezpłodni mężczyźni mają małą ilość cynku w nasieniu. Podanie cynku poprawia ruchliwość plemników i jakość spermy.

Niektóre z badań mówią, że podobnie jak cynk odpowiednia ilość l-karnityny (2 g) w spermie zwiększa ruchliwość plemników i ich ilość. Nawet zbilansowana dieta nie jest w stanie dostarczyć tak dużej ilości l-karnityny, dlatego wyjściem są tutaj suplementy diety, które znajdziecie w dobrych aptekach.

Jeśli zatem planujecie potomstwo już od jakiegoś czasu, ale wam nie wychodzi, warto zastosować się do wskazówek zawartych w tym artykule i zadbać o prawidłową dietę, aktywność fizyczną, porzucenie nałogów oraz odpowiednią suplementację.

POWSZECHNE PRZYCZYNY NIEPŁODNOŚCI

1. Stres

Niejednokrotnie na łamach poradnika pisaliśmy o stresie, który w dzisiejszych czasach jest powszechny. Jak się okazuje, ma on wpływ na płodność. U kobiet podwyższony poziom stresu może prowadzić do podniesienia stężenia hormonu – prolaktyny, który ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Hiperprolaktynemia może przyczynić się do cykli bezowulacyjnych, krwawienia międzymiesiączkowego, braku miesiączki lub zaburzeń miesiączkowania. Umiejętne dobieranie metod radzenia sobie ze stresem zwiększa szansę kobiety na zajście w ciążę. Podobna relacja dotyczy mężczyzn, u których podwyższony poziom prolaktyny wpływa na zmniejszenie poziomu testosteronu, którego odpowiednia ilość odpowiada przecież za prawidłowy proces dojrzewania i powstawania plemników.

2. Palenie papierosów

Chyba nie trzeba nikomu mówić, że palenie papierosów jest szkodliwe dla zdrowia. Młodzi ludzie starający się o dziecko powinni zdawać sobie sprawę, że higieniczny tryb życia może mieć wpływ także na płodność. Pod wpływem dymu papierosowego dochodzi do powstania wielu wolnych rodników odpowiadających za stres oksydacyjny (brak równowagi między wolnymi rodnikami a antyoksydantami). Reaktywne formy tlenu (wolne rodniki) potrafią niszczyć komórki jajowe, uszkadzać błony komórkowe DNA oraz powodować szybsze obumieranie plemników. Dla nas jest to wystarczający powód, by rzucić palenie raz na zawsze.

3. Alkohol

Częste spożywanie alkoholu upośledza zdolność limfocytów do spełniania ich funkcji i osłabia ich aktywność. Prowadzi to do osłabienia funkcji układu odpornościowego całego organizmu, w tym sprawności seksualnej. Kobiety starające się o dziecko powinny zapamiętać, że alkohol uszkadza komórki jajowe i podnosi ryzyko poronień, dlatego między innymi w czasie ciąży należy go unikać. U mężczyzn natomiast występują zaburzenia wzwodu, pogarsza się, jakość nasienia, a czasem spada też poziom testosteronu.

4. Aktywność fizyczna

Regularna aktywność fizyczna poprawia nie tylko ogólny stan zdrowia, ale też możliwości reprodukcyjne. U mężczyzn jej niedostatek powoduje spadek poziomu testosteronu, a co za tym idzie – problemy z płodnością.

5. Cywilizacja

Wpływ na zmniejszoną płodność mają także czynniki środowiskowe, takie jak np. sposób ubierania się czy dieta. W dawnych czasach nie noszono obcisłych ubrań, utrudniających wentylację, a dziś często do przegrzania jąder dochodzi choćby podczas pracy z laptopem na kolanach. Być może błahostka, ale istotna. Dowiedziono także, że prawidłowa dieta może również wpływać na płodność.

Artykuł sponsorowany