Nowy rok poza zmianami ułatwiającymi życie świeżo upieczonym rodzicom w zakresie urlopów macierzyńskich, rodzicielskich czy ojcowskich przyniósł także szereg zmian w zakresie uprawnień finansowych związanych z rodzicielstwem. Można śmiało pokusić się o określenie ich mianem bonusów finansowych.

tekst: MARTA BARTOŃ, adwokat z kancelarii adwokackiej „Kancelaria 24” w Rzeszowie.

Bonusy finansowe

Z pewnością na miano bonusu finansowego zasługuje wprowadzona Ustawa z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, świadczenie rodzicielskie określane potocznie „kosiniakowym”. Na czym polega? Otóż najprościej rzecz ujmując, od 1.01.2016 r. mamy lub ojcowie, którzy nie otrzymują zasiłku macierzyńskiego, a więc osoby bezrobotne, studiujące czy pracujące na umowach cywilnoprawnych mogą otrzymać kwotę 1000 zł przez wskazany w ustawie okres. Przykładowo dla mam, które urodziły jedno dziecko lub przyjęły jedno do rodziny zastępczej, jest to okres 52 tygodni, dla mam z dwójką dzieci 65 tygodni, zaś dla np. rodzin, które przysposobiły 5 i więcej dzieci, aż 71 tygodni. Istotne jest, by wskazać, iż świadczenie rodzicielskie przysługuje w jednej wysokości i jest udzielane raz, niezależnie od liczby urodzonych czy przyjętych pod opiekę dzieci. Ponadto na to samo dziecko i jego wychowanie wypłacane jest jedynie raz. Podobnie w przypadku nabycia przez daną matkę prawa do dwóch świadczeń z systemu wsparcia rodziny, jakie deklaruje nasze państwo, np. zasiłku opiekuńczego i świadczenia rodzinnego, matka zobowiązana będzie wybrać jedno.

Ubiegły rok też się liczy

Ważne jest również to, iż pomimo że zmiana weszła wraz z nowym rokiem, ze świadczenia rodzicielskiego mogą skorzystać rodziny, których pociecha pojawiła na świecie w ubiegłym roku w proporcjonalnym okresie do czasu, w jakim pobierałyby zasiłek macierzyński, gdyby były do tego uprawnione. Przykładowo, w przypadku urodzenia jednej pociechy będą one pobierały świadczenie do ukończenia przez nią 52 tygodnia życia lub np. dwóch – 65 tygodnia życia. W przypadku osób bezrobotnych, które nabyły prawo do wypłaty zasiłku dla bezrobotnych i urodziły dziecko lub np. urodziły miesiąc po zakończeniu jego pobierania, świadczenie rodzicielskie przysługuje jednemu z rodziców w wysokości różnicy między kwotą świadczenia rodzicielskiego a kwotą pobieranego przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Program 500 plus

W momencie pisania artykułu ustawa została uchwalona jedynie przez sejm. Niemniej jeżeli ustawa przejdzie proces legislacyjny, od kwietnia powinien ruszyć program wypłat – 500 zł w ramach ww. programu uchwalonego ustawą pod nazwą „O pomocy państwa w wychowaniu dzieci”. Według programu rodziny wychowujące jedno dziecko, których dochód na osobę nie przekracza kwoty 800 zł, a w przypadku wychowywania niepełnosprawnego dziecka – 1200 zł, otrzymają rzeczone świadczenie, które funkcjonować będzie w obrocie prawnym pod nazwą świadczenie wychowawcze. Niezależnie od powyższego, na drugie i kolejne dziecko rodzina niezależnie od kryterium dochodowego otrzyma również 500 zł na każde z nich. O ostatecznej wersji ustawy na ten moment ciężko dywagować na temat propozycji opozycji np. zniesienia kryterium dochodowego przy pierwszym dziecku lub wdrożenia owego kryterium przy przekroczeniu dochodu na osobę na określoną kwotę przy drugim i kolejnym dziecku w rodzinie. Niemniej prognozy wskazują, iż od kwietnia prawdopodobnie gro osób wychowujących dzieci uzyska taką pomoc.