Patrząc w sklepie na półki, uginające się pod ciężarem towaru, zastanawiamy się, jak z wielu podobnych produktów spożywczych wybrać ten najlepszy. Aby kupować mądrze i świadomie, warto studiować etykiety.

Konsultacja:  dr Barbara Piekło, dietetyk ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie.

Producenci żywności prześcigają się w atrakcyjności swojego produktu nierzadko zapominając o jego najważniejszym elemencie, czyli jakości. Każdy z nas oczekuje, aby wybrane przez nas np. serek, wędlina czy dżem były nie tylko smaczne, atrakcyjne w wyglądzie, trwałe, ale miały także odpowiednią cenę.

Podczas zakupów często znajdujemy taki produkt, ale co się dzieje, kiedy zerkniemy na etykietę? Wśród składników podstawowych najczęściej odczytujemy jeszcze pełen zestaw konserwantów, barwników, emuglatorów i spulchniaczy, które są w nim zawarte. Wszystko po to, by producenci mogli spełnić oczekiwania konsumentów. Np. w utrzymaniu trwałości pomagają konserwanty, oznaczane literą „E” oraz liczbami od 200 do 299 – wyjaśnia dr Barbara Piekło, dietetyk ze Szpitala Specjalistycznego Pro-Familia.

Kamuflaż dodatków

Obecnie wiele badań, przeprowadzonych wśród konsumentów potwierdza, iż obawiamy się wszelkich składników w produktach spożywczych zaczynających się na literę „E”. Mamy świadomość, że są to dodatki, które nie zawsze są dla nas bezpieczne, w szczególności spożyte w nadmiarze.

Jednak, mimo wyników badań konsumenckich, koncerny spożywcze wcale nie zrezygnowały z ich stosowania. Powszechną praktyką stało się natomiast używanie pełnych nazw dodatków, zamiast wspomnianych symboli, które źle się kojarzą – dodaje Barbara Piekło.

I tak na etykietach pojawił się m. in. kwas borowy, który zdecydowanie lepiej brzmi, niż E-284. Taki kamuflaż nie zmienia faktu, że dodatek ten, spożyty w nadmiernej ilości, może zaburzać pracę wątroby, układu nerwowego i nerek.

W restauracji dowiesz się więcej

Wiedzy o tym, co trafia na nasz talerz warto zasięgnąć także wtedy, gdy stołujemy się poza domem. Od stycznia 2014 r. każda restauracja, stołówka, bar powinny posiadać dostępną dla konsumenta informację o alergenach
w przygotowywanych potrawach. Natomiast od połowy grudnia tego roku klient będzie miał prawo otrzymać od kelnera także informację, jaka jest jej wartość energetyczna serwowanej potrawy, co wchodzi w jej skład, jaka jest zawartość tłuszczy, białek, węglowodanów.

Nowe przepisy dadzą konsumentom możliwość sprawdzenia jakości przygotowanej potrawy. Dodatkowo będzie to ułatwienie dla osób stosujących dietę redukcyjną lub np. dietę cukrzycową. Nie mam wątpliwości, że nowe wymogi przełożą się pozytywnie na jakość serwowanych w lokalach posiłków – uważa dietetyk.

Możesz wiedzieć więcej o produktach spożywczych:

Dzięki Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 1169/2011 zostały sformułowane nowe zasady podawania informacji na temat żywności. Każdy konsument będzie mógł znaleźć na opakowaniu produktu m.in. takie informacje:

  • nazwa produktu,

  • wykaz wszystkich składników, także dodatków do żywności; kolejność nie może być przypadkowa – jako pierwsze mają być wymienione składniki, których jest najwięcej – dzięki temu dowiemy się, ile jest np. szynki w „szynce”,

  • wykaz alergenów oraz substancji wywołujących nietolerancje pokarmowe,

  • zawartość netto składników, np. ile procent tuńczyka znajduje się w konserwie,

  • data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia,

  • specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia,

  • kraj lub miejsce pochodzenia produktu,

  • wartości odżywcze (wartość kaloryczna, zawartość tłuszczu, kwasów tłuszczowych nasyconych, węglowodanów, cukrów, białka, soli).

Ciekawostki o produktach czyli dietetyk na zakupach!

– Parówki : tłuszcz wieprzowy, skrobia modyfikowana, substancje zagęszczające (acetylowany adypinian diskrobiowy, guma guar, karagen, mleczan sodu, ), białko sojowe, cukier, glukoza, sacharoza, sól, konserwanty (azotan sodu), stabilizatory (difosforany, trifosforany, polifosforany, cytryniany sodu, ), wzmacniacz smaku (glutaminan monosodowy)

W jednej porcji (1 szt.) dostarczamy

Cukier – ok ½ łyżeczki

Sól – 20% dziennego zapotrzebowania na ten składnik dla dorosłego człowieka

– Płatki śniadaniowe: cukier, sól, słód jęczmienny, syrop glukozowy, cukier inwertowany, emuglator mono- i diglicerydy kwasów tłuszczowych

W jednej porcji (4 łyżki)

Cukier – 4 łyżki cukru

Sól – 19% dziennego zapotrzebowania na ten składnik dla dorosłego człowieka

Jogurt owocowy: cukier, wsad owocowy ok 10%, substancje zagęszczające (karagen, guma ksantynowa), skrobia modyfikowana, syrop glukozowo-fruktozowy, substancje słodzące (aspartan, acesulfam, sorbitol), żelatyna, mleko w proszku

1 opakowanie

Cukier – 1 ½ łyżki

– Serek na kanapki: substancje zagęszczające (karagen, guma kasantynowa, karboksymetyloceluloza), sól, chlorek potasu, stabilizatory,

W 1 porcji (50g)

Tłuszcze nasaycone – 39% dziennego zapotrzebowania na ten składnik dla dorosłego człowieka

Sól – 7 % – dziennego zapotrzebowania na ten składnik dla dorosłego człowieka

Ketchup: cukier, skrobia modyfikowana, substancje zagęszczające guma guar, syrop glukozowo – fruktzowy, substancje konserwujące (benzoesan sodu)

W jednej porcji (15g – 1 łyżka)

Cukier – 1 łyżeczka cukru

Sól – 10% dziennego zapotrzebowania na ten składnik dla dorosłego człowieka

Szyfr E – co oznacza?

  • E 100 – 199 to koloranty czyli barwniki, nadają jedzeniu zachęcającą barwę.

  • E 200 – 299 to konserwanty czyli substancje przedłużające termin przydatności do spożycia.

  • E 300 – 399 to przeciwutleniacze tzn. zabezpieczają żywność przed rozkładem na skutek działania tlenu.

  • E 400 – 499 to emulgatory i środki zagęszczające czyli substancje umożliwiające m.in. połączenie niemieszających się ze sobą składników (jak woda i olej) oraz spulchniają.

  • E 500 – 599 to środki pomocnicze, odpowiadają za regulatory kwasowości i spulchniacze.

  • E 600 – 699 to wzmacniacze smaku, wzmacniają naturalną smakowitość i zapach potraw, przedłużają wrażenia smakowe, a także niwelują niepożądane smaki.

  • E 700 – 799 to antybiotyki (nie dodaje się ich do jedzenia).

  • E 900 – 999 to substancje słodzące i nabłyszczające, nadają produktom słodki smak, są stosowane do produkcji żywności bez cukru.

  • E 1400 – 1499 to skrobie modyfikowane, są używane jako: zagęstnik, stabilizator, emulgator, nośnik.

  • E 1500 – 1525 to sztuczne wzmacniacze smaku, obejmują substancje spulchniające, przeciwzbrylające i wzmacniające smak.