Czy znieczulenie może zostać podane w każdym momencie porodu? Czy jest bezpieczne dla mamy i dziecka? Czy istnieją inne metody łagodzenia bólu porodowego? Beata Witek, pielęgniarka anestezjologiczna ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie rozwiewa dla nas wszelkie wątpliwości!

Konsultacja: Beata Witek, pielęgniarka anestezjologiczna ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie.

Znieczulenie pomaga rodzącej bardziej świadomie przeżyć poród – PRAWDA

Wypowiem się jako mama, która miała szczęście rodzić już dwukrotnie. W połowie lutego b.r. przyszedł na świat mój synek. Podczas porodu zostało zastosowane znieczulenie, dzięki któremu od początku do końca mogłam świadomie kontrolować przebieg porodu. Mój mąż, który był na sali porodowej ze mną, także czuł się bardziej komfortowo – nie był narażony na stres związany z moim bólem. Byłam spokojna, miałam siłę na to, aby skupić się na prawidłowym przebiegu porodu. Mogłam przybierać wygodne dla mnie pozycje. Nie czułam bólu związanego ze skurczami, a sygnałem do parcia były znośne napinania brzucha i polecenia położnej, co ostatecznie wpłynęło na nieporównywalny komfort rodzenia.

Ból porodowy zawsze odczuwany jest tak samo – MIT

Każdy z nas inaczej odczuwa ból. Ma na to wpływ wiele różnych czynników. Skurcze pojawiające się w pierwszej fazie porodu nie dla wszystkich kobiet bywają bolesne. Często przypominają bóle menstruacyjne i pojawiają się falami. Skurcz się zbliża, narasta, osiąga szczyt i szybko ustępuje. Najpierw skurcze są rzadke, a potem się nasilają. W miarę postępu porodu pojawiają się inne dolegliwości. Skurczom rozwierającym szyjkę macicy towarzyszy ból w dole brzucha i dolnej części kręgosłupa (okolica lędźwiowo – krzyżowa). W kolejnej fazie ból obejmuje okolice krocza. Musimy pamiętać jednak o tym, że to, w jakiej skali odczuwamy ból, jest zawsze sprawą indywidualną. Dla jednej kobiety skurcze okażą się źródłem bólu nie do zniesienia, dla innej będą mniej przykre.

W złagodzeniu bólu porodowego pomocny może okazać się m.in. masaż – PRAWDA

Metod niefarmakologicznych stosowanych w celu złagodzenia bólu porodowego jest naprawdę dużo. Pomaga głębokie oddychanie, ćwiczenia rozluźniające mięśnie, zmiana pozycji czy masaż. Skuteczny może okazać się również prysznic, wydawanie dźwięków czy kołysanie i kręcenie biodrami, jak w tańcu. Jednak są to metody niewystarczające dla wszystkich kobiet. Dlatego wiele pacjentek prosi o zastosowanie znieczulenia zewnątrzoponowego.

Stosowanych jest wiele sposobów podawania leków łagodzących ból podczas porodu – PRAWDA

Substancje przeciwbólowe mogą być podawane wziewnie, dożylnie, domięśniowo i regionalnie. Podczas porodu z wyboru stosowane jest znieczulenie zewnątrzoponowe, tzw. epiduralne. Jest najbardziej efektywne, a zarazem najbezpieczniejsze dla mamy i dziecka.

To kobieta decyduje o tym, jakie znieczulenie zostanie podane – MIT

Decyzję o sposobie znieczulenia oraz możliwości przeprowadzenia procedury zawsze podejmuje anestezjolog wspólnie z prowadzącymi poród lekarzem i położną. Konieczna jest również zgoda rodzącej, która jest zawsze informowana o wszystkich możliwych powikłaniach.

Znieczulenie może zostać zastosowane w każdym momencie porodu – MIT

Znieczulenie zewnątrzoponowe stosuje się w pierwszej, aktywnej fazie porodu, przy otwarciu szyjki macicy na szerokość około 5 cm. Anestezjolog najpierw znieczula skórę, wprowadza cewnik do kanału kręgowego, a następnie podaje leki, które działają już po kilku minutach. Kobieta czuje skurcze, ale są one niebolesne. Podczas znieczulenia może pojawić się przejściowe uczucie „słabych” nóg, ale z doświadczenia lekarzy wynika, że pacjentki mogą się poruszać.

Zastosowanie znieczulenia nie zawsze jest możliwe – PRAWDA

Przed wykonaniem znieczulenia wykonywane są badania laboratoryjne, od wyników których uzależniona jest decyzja o przeprowadzeniu procedury. Zdarza się również, że poród jest tak bardzo zaangażowany, że nie ma już czasu na wstrzyknięcie znieczulenia. Nie można go wykonać również w przypadku wątpliwości co do stanu dziecka. Dzieje się tak, ponieważ w trakcie zakładania cewnika potrzebnego do wykonania znieczulenia nie ma możliwości wykonania prawidłowego monitorowania kartiotokograficznego. Jeżeli chodzi o przeciwskazania medyczne, do najpoważniejszych zalicza się: zaburzenia krzepnięcia czy schorzenia skórne w okolicy wkłucia, a także tatuaże. Musimy pamiętać o tym, że każda pacjentka jest do znieczulenia kwalifikowana indywidualnie.

Znieczulenie jest bezpieczne zarówno dla mamy jak i dziecka – PRAWDA

Znieczulenie stosowane w odpowiednim momencie nie ma negatywnego wpływu zarówno na stan matki, jak i dziecka. Dodatkową korzyścią zastosowania znieczulenia, poza zniesieniem bólu porodowego, jest lepsza współpraca pacjentki z zespołem prowadzącym poród, co zwykle wpływa na skórcenie akcji porodowej.

Podczas cesarskiego cięcia rzadko wykonuje się znieczulenie pod narkozą – PRAWDA

W przypadku cesarskiego cięcia stosowane jest znieczulenie ogólne lub regionalne. Ogólne, tzw. narkoza, u kobiet w ciąży wiąże się z większym ryzykiem ciężkich powikłań, dlatego jest rzadkością. Z wyboru stosowane jest znieczulenie regionalne – podpajęczynówkowe, które jest bezpieczniejsze dla mamy i dziecka. Poza tym, przytomna mama zaraz po zakończeniu cesarskiego cięcia może przytulić noworodka do piersi, co jest dla nich niezwykle ważne.