Połóg to czas dynamicznych zmian, jakie zachodzą w twoim organizmie po porodzie. To okres, gdy twój organizm regeneruje się, wraca do formy sprzed ciąży, jednocześnie dostosowując się do nowej sytuacji. Niektóre dolegliwości związane z połogiem, choć normalne, mogą przysporzyć ci wiele problemów. Podpowiadamy, jak sobie z nimi poradzić.

Tekst: Edyta Wróbel-Kosior, położna ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie.

Połóg zwykle trwa od 6 do 8 tygodni po porodzie. W tym okresie cofają się prawie wszystkie zmiany w obrębie układu rozrodczego i ogólnoustrojowego. To szczególny czas w życiu każdej kobiety.

Chwila wytchnienia

W pierwszych chwilach po porodzie oprócz szczęścia i radości będzie towarzyszył ci również ból i zmęczenie. Dlatego tak ważny jest odpoczynek, który pozwoli ci się zregenerować i odbudować siły. Gdy poczujesz się lepiej, zadbaj o to, aby oddać mocz i wziąć ciepłą, przyjemną kąpiel – to ważne nie tylko ze względu na poprawę twojego samopoczucia, ale również ze względu na zapobieganie rozkurczaniu mięśnia macicy i infekcji pęcherza moczowego. Jeżeli pojawią się trudności w oddaniu moczu, nie ulegaj presji. Problem może wynikać z obrzęku błony śluzowej lub znieczulenia podczas porodu. Porozmawiaj na ten temat z lekarzem lub położną. Może się zdarzyć, że pierwszym próbom będzie towarzyszyć ból i pieczenie. Nie przejmuj się. To naturalna sytuacja. Czasem zdarza się, że po porodzie występuje tzw. wysiłkowe nietrzymanie moczu. Dzieje się tak z powodu przeciążenia przepony moczowo-płciowej, a objawy zwykle pojawiają się po upływie 2-3 miesięcy po porodzie. Aby wspomóc swój organizm w regeneracji, już po upływie pierwszej doby po porodzie, możesz wykonywać regularne ćwiczenia mięśni Kegla.

Skurcze w dole brzucha

Zarówno po porodzie siłami natury, jak i po cięciu cesarskim, występują bóle i skurcze w dole brzucha. Ten ból, pomimo że jest nieprzyjemny, jest pozytywnym objawem i świadczy o inwolucji macicy, czyli o tym, że wraca do naturalnego rozmiaru sprzed ciąży. Warto wiedzieć, że rozciągnięta macica, która tuż przed porodem ważyła ok. 1,5 kg, w okresie połogu zmniejsza swój ciężar do 50 gram. Najsilniejsze dolegliwości występują w pierwszych dobach połogu i podczas przystawiania noworodka do piersi. Dzieje się tak, ponieważ twój organizm wydziela oksytocynę, która jest odpowiedzialna za produkcję mleka i skurcze macicy. Jeżeli dolegliwości bólowe okażą się dla ciebie bardzo uciążliwe, poproś położną lub lekarza o podanie delikatnych środków przeciwbólowych, które możesz przyjmować podczas karmienia piersią, ponieważ są bezpieczne dla maluszka (paracetamol, ibuprofen).

Kłopotliwe oczyszczanie

U wszystkich świeżo upieczonych mam, niezależnie od tego w jaki sposób został przeprowadzony poród, występują tzw. odchody połogowe (wydzielina z dróg rodnych) – efekt oczyszczania się macicy. Początkowo wydzielina jest krwista (od 3 do 7 dni), której mogą towarzyszyć skrzepy. Pod koniec pierwszego tygodnia połogu staje się brunatna, półpłynna. Natomiast pod koniec drugiego tygodnia wydzielina staje się coraz jaśniejsza. W trzecim tygodniu przybiera kolor biało-szary, aż w końcu ustępuje, po upływie około 4-6 tygodni od porodu. Jeżeli w tym okresie zaobserwujesz, że pomimo ustabilizowania krwawienia staje się ono intensywniejsze lub wydalane są większe kawałki tkanek, a także gdy odchody mają nieprzyjemny zapach – zgłoś się do lekarza. Poproś o konsultację lekarza również wtedy, gdy proces wydalania nagle się zatrzyma. Musisz pamiętać również o tym, że w tym okresie szczególnie ważna jest higiena. Dzięki niej, unikniesz przykrej infekcji.

Proces gojenia

Wszystkie uszkodzenia tkanek miękkich kanału rodnego np. pęknięcia powierzchowne, otarcia pochwy i krocza goją się na ogół szybko, bo już po upływie 10 dnia od porodu. Musisz jednak wiedzieć, że w miejscu nacięcia krocza możesz odczuwać ciągnięcie, ból, drętwienie oraz dyskomfort. Istnieją jednak sposoby, dzięki którym zminimalizujesz nieprzyjemne doznania.

  • Wstawaj z łóżka powoli, stroną przeciwną do nacięcia.
  • Unikaj zbyt długiego stania i siedzenia.
  • Gdy krocze jest spuchnięte, stosuj zimne okłady, np. schłodzone żelki.
  • Siadaj w pozycji tzw. po turecku, na gumowym kółku – specjalnej poduszce.
  • W przypadku silnego odczuwania bólu, możesz zastosować delikatne środki przeciwbólowe.

Rana po cesarskim cięciu

Opatrunek, który masz założony na ranie po cięciu cesarskim, powinnaś ściągnąć jak najszybciej – już po upływie ok. 6-8 godzin od zabiegu. Aby rana goiła się prawidłowo, musisz pamiętać o trzech podstawowych zasadach – mycie, osuszanie i wietrzenie (powietrze sprzyja gojeniu się rany). W pierwszych dniach po zabiegu rana może pobolewać i ciągnąć, a w kolejnych dniach swędzieć. Z czasem będzie stopniowo blednąć. Jeżeli podczas zabiegu zostały użyte szwy rozpuszczalne, to w dniu wyjścia ze szpitala, personel medyczny usunie jedynie widoczne końcówki szwów. Natomiast pozostałe szwy ulegną stopniowemu rozpuszczeniu. Jeżeli blizna ulegnie zaczerwienieniu, pojawi się opuchlizna i ropna wydzielina – skonsultuj się z lekarzem.

Ciążowy brzuszek

Mięśnie dna macicy i przepony miednicznej stopniowo będą odzyskiwać napięcie. Nadmiernie rozciągnięta skóra i powstałe podczas ciąży rozstępy wymagają trochę czasu, aby wrócić do formy – minimum ok. 6-7 tygodni. Już podczas pierwszych dni połogu możesz wykonywać łagodne ćwiczenia mięśni powłok brzusznych i miednicy mniejszej. Z powrotem do intensywnych ćwiczeń musisz jednak poczekać do zakończenia połogu. W tym okresie nie powinnaś też myśleć o odchudzaniu.

Apetyt mamy

Bezpośrednio po porodzie następuje powrót funkcji trawienia. Zaczniesz odczuwać głód i pragnienie. W tym okresie mogą się pojawić przykre dolegliwości jakimi są żylaki odbytu, które mogą powodować nieprzyjemne odczucia bólowe. Ze względu na leniwą perystaltykę jelit oraz zastosowaną lewatywę przed porodem, przez pierwsze trzy dni możesz nie odczuwać potrzeby wypróżnienia się. Problemy z wypróżnieniem mogą mieć również podłoże psychiczne – czyli strach i lęk przed wytrzymałością szwów. Po przebytym cięciu cesarskim łagodnemu odczynowi otrzewnowemu towarzyszy krótkotrwała niedrożność jelit. Jednak zazwyczaj w drugiej dobie pojawia się perystaltyka i odchodzą gazy, a wypróżnienie powinno wystąpić w 3 lub 4 dobie po zabiegu operacyjnym.

Wizyta kontrolna

Na pierwszą wizytę kontrolną do lekarza ginekologa powinnaś zgłosić się po prawidłowo przebytym połogu, czyli po upływie ok. 6 tygodni po porodzie. Oczywiście w przypadku jakichkolwiek wątpliwości wizyta powinna odbyć się wcześniej.