Poprzez codzienną pielęgnację swojego malucha możecie dodatkowo wspierać jego rozwój ruchowy i poznawczy. Jak podnosić, przewijać i jakie zabawki wybierać? Podpowiada fizjoterapeutka Anna Jamróz, dyplomowana terapeutka metody NDT – Bobath ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie.

Tekst: mgr Anna Jamróz, fizjoterapeutka, dyplomowana terapeutka metody NDT-Bobath ze Szpitala Specjalistycznego PRO-FAMILIA w Rzeszowie.

1. SYMETRIA

Staraj się, aby głowa i tułów twojego maluszka zawsze była w symetrii. Ta zasada odnosi się do każdej pozycji – leżenia na plecach, brzuchu czy noszenia na rękach. Zadbaj o to, aby nos, broda, mostek i spojenie łonowe znajdowały się w jednej linii. Ważne jest też zachowanie równowagi pomiędzy stronami. Dlatego zadbaj m.in. o to, aby do malucha w łóżeczku podchodzić raz z jednej, a raz z drugiej strony. To ważne, ponieważ jeżeli aktywna będzie tylko jedna strona, może pojawić się asymetria w ustawieniu poszczególnych części ciała.

2. NOSIMY NA „FASOLKĘ”

Staraj się nosić malucha tak, aby wszystkie kończyny znalazły podparcie. Niemowlaki najlepiej nosić na tzw. fasolkę pamiętając o symetrii. Po upływie trzeciego miesiąca życia możemy malucha nosić tyłem do siebie, układając go w taki sposób, aby tułów i kończyny dolne tworzyły kąt ok. 90 stopni. Nigdy jednak nie nosimy niemowlaka w pozycji pionowej, przodem do siebie. Kręgosłup dziecka nie jest przystosowany do pozycji pionowej. Siła grawitacji działa na kręgosłup, ciągnąc go w dół, co prowadzi do kompresji kręgów lędźwiowych. W takiej sytuacji ciężar ciała dziecka spoczywa na odcinku lędźwiowym. W rezultacie może to prowadzić do nieprawidłowego napięcia mięśniowego, a w konsekwencji do asymetrii i skrzywień kręgosłupa.

3. KŁADZIEMY SIĘ NA BRZUCHU!

Już od pierwszych dni życia zadbaj o to, aby twój maluszek poznawał pozycję leżenia na brzuchu. Niestety, ta pozycja nie należy do najbardziej lubianych przez dzieci, ale pamiętaj – trening czyni mistrza! Zwracaj uwagę na to, czy w tej pozycji noworodek obraca swobodnie głowę w prawo i w lewo i czy nie preferuje żadnej ze stron. Ważne jest też, czy linia poprowadzona od środka potylicy do pośladków jest prosta oraz czy maluch używa kończyn górnych do podporu.

4. PRZEWIJANIE

Przewijając swojego malucha, pamiętaj o tym, aby nie ciągnąć go nigdy za stopy do góry. Pamiętaj, że w ten sposób możesz doprowadzić do mikro urazów szczególnie u niemowlaków z obniżonym napięciem mięśniowym. Wypróbuj łatwiejszy i bezpieczniejszy sposób – złap malucha za staw biodrowy i przetocz go delikatnie na bok. Nie zapominaj jednak o tym, by zrobić ten ruch na dwie strony, by nie doprowadzić do asymetrii. Druga prawidłowa pozycja którą możesz wypróbować – przyciągnij kolana malucha do brzucha.

5. PO POSIŁKU – ODBIJAMY!

Warto wiedzieć, że nie musisz za każdym razem po posiłku podnosić malucha do pozycji pionowej. Wystarczy unieść delikatnie główkę i tułów w stosunku do reszty ciała.

6. MALUCH SAM ZDECYDUJE KIEDY CHCE USIĄŚĆ

Pamiętaj o tym, aby nigdy nie sadzać malucha dopóki sam nie usiądzie z pozycji leżącej lub czworaków. Dziecko leżące na plecach często podciąga się do góry, chwytając się za ręce rodzica. Może ci się wtedy wydawać, że jest gotowe do tego, aby usiąść. Nic bardziej mylnego. Takie podciąganie to naturalna reakcja kończyn górnych. Maluch w wieku ok. 6. miesiąca życia przyciąga do siebie wszystko, także swoje stopy. Wielu rodziców popełnia w tym okresie błąd i sadza malucha. Warto wiedzieć, że w tym wieku mięśnie grzbietu i brzucha nie są jeszcze odpowiednio wykształcone, a kręgosłup nie jest wzmocniony odpowiednimi grupami mięśni. Sprzyja to wadom kręgosłupa.

7. ZABAWA – START!

Podczas zabawy z maluchem używaj jednej zabawki, na początku najlepiej w kontrastowych kolorach. Mniejsza liczba zabawek w pokoju dziecka sprawia, że jest ono bardziej pochłonięte zabawą. Duża ilość grzechotek zwykle rozprasza dziecko, które staje się rozkojarzone i nie wie po którą zabawkę sięgnąć. Najlepsze zabawki to te najprostsze, które wymagają od dziecka zaangażowania wyobraźni. W stworzeniu takiej zabawki możesz wykorzystać rzeczy, które znajdziesz w domu – butelka z wodą, ryż i dwa pojemniki czy kawałek sznurka. Rodzice do zabawy z dzieckiem nie muszą mieć żadnej zabawki. Wystarczy twarz, głos czy zarost taty.

8. DOŚWIADCZENIE ŚWIATA!

Daj czas swojemu dziecku na poznanie swojego ciała i otoczenia poprzez doświadczanie. Idealnie sprawdzi się mata edukacyjna, która pomoże maluchowi poznawać swoje ciało i uczyć się go. Nauka obrotu rozpoczyna się przez przypadek, ale pamiętaj – od czegoś trzeba zacząć. To proces dydaktyczny. Niemowlak w ten sposób ćwiczy wszystkie mięśnie, których później będzie potrzebował do chodzenia. Dzieci noszone na rękach czy wkładane do fotelików będą zbierały informacje i doświadczenie tylko z pozycji siedzącej.

9. NIE UŻYWAJ LEŻACZKÓW I CHODZIKÓW!

Nie używaj leżaczków, nosideł, huśtawko-skoczków i chodzików – ich stosowanie powoduje zaburzenia osi ciała. Przede wszystkim uniemożliwiają dziecku przyjęcie pozycji leżącej na brzuchu, a to właśnie w tej pozycji maluch trenuje mięśnie w fizjologicznym wyproście kręgosłupa. Dzieci w nosidełkach lub huśtawko-skoczkach zwykle leżą w nich krzywo, co zaburza harmonijny rozwój mięśni szyi, tułowia, bioder i nóg. Zrezygnuj całkowicie również z zakupu tzw. chodzików, które są bardzo szkodliwe dla rozwoju malucha. Pamiętaj – dziecko jeżeli nie zacznie samodzielnie chodzić lub skakać, to znak, że jego układ kostny i mięśniowy nie jest jeszcze na to gotowy.

10. KARMIENIE W FOTELIKU

Foteliki samochodowe służą oczywiście do bezpiecznego przewożenia dzieci w samochodzie, ale można je również wykorzystać w późniejszym okresie do karmienia niemowlaków. Tylko pamiętaj o tym, aby fotelik wykorzystywać tylko na czas karmienia.

11. CZAS NA KĄPIEL!

Pierwsza kąpiel powinna odbyć się po przyjściu ze szpitala. Jednak jeżeli zauważysz, że maluch jest niespokojny, przełóżcie ją na kolejny dzień. Kąpiel powinna stać się swego rodzaju rytuałem, który będzie tworzył więź emocjonalną pomiędzy wami a maluchem. Warto, aby odbywała się zawsze o tej samej porze, co drugi, trzeci dzień. Istnieją jednak wyjątki od tej reguły – np. upalny dzień lub poważna „awaria” pieluszkowa. Jednak pamiętaj o tym, że codzienna pielęgnacja na przewijaku z wykorzystaniem nawilżonych chusteczek lub roztworu emolientu z wodą jest niezbędna. Codziennie zaczynamy kąpać dziecko dopiero w momencie, gdy zacznie poruszać się na czworakach. Pamiętaj o tym, że najważniejsze podczas kąpieli jest bezpieczeństwo. Aby twój maluch nie ślizgał się w wanience, możesz wykorzystać dodatkowo plastikowy leżaczek, który postawisz na dnie. Dla maluchów, które nie lubią kąpieli, zamiast klasycznej wanienki świetnie sprawdzi się wiaderko. Dzieci w wiaderku czują się jak w łonie mamy, a dzięki ograniczonej przestrzeni jest im przytulnie i ciepło.